DAG van de Vrolijkheid

Ze werkte lange tijd in alsielzoekerscentra en daar werd Fronnie Biesma niet vrolijk van. De bewoners mochten en konden niets, behalve wachten op een beslissing van de overheid of het ze werd toegestaan in Nederland te blijven of dat ze zouden worden teruggestuurd. Er is de laatste jaren wel wat verbeterd in de centra; zo mogen mensen nu tijdens de proceduretijd zelf boodschappen doen, koken en hun behuizing schoonhouden. Ze moeten oriëntatie-inburgeringscursussen volgen waar ze behalve in de Nederlandse taal, ook worden onderwezen over onze zeden en gewoonten. En werken is bijna de helft van het jaar toegestaan. Maar ja, daar wordt nog steeds niemand vrolijk van.

Fronnie Biesma vond het vooral voor de kinderen vreselijk. ‘Gewone’ kinderen hebben weleens een verjaarspartijtje of een schoolreisje, hun ouders nemen ze mee naar het circus, waar een clown ze aan het lachen maakt, of ze gaan in de grote vakantie vier weken kamperen aan zee, ze zitten op ballet of voetbal, of allebei. De kinderen van asielzoekers hebben niets. Ja, trauma’s en angsten. En daar worden ze niet vrolijk van.
Biesma richtte de Nationale Stichting ter Bevordering van Vrolijkheid op en riep 1 april uit tot Dag van de Vrolijkheid. Die dag was ik op het AZC Crailo in Laren, het dorp waar ik groot ben geworden. Vroeger heette het Kolonel Palmkazerne en woonden er militairen in de barakken, maar ik was nooit op het terrein geweest.

Achter de slagbomen leven nu negenhonderd mensen, onder wie 145 kinderen, vooral afkomstig uit Somalië en Irak. Op het terrein is een school, een zwaar getralied gebouw met veel computers waarvan er geen een onbezet was en waarop vrijwel iedereen op You Tube zat te kijken, een medisch centrum, een pinautomaat met een lange rij, want 1 april is betaaldag, een wasserette, een kantoor, er staan diverse woonblokken en een paar troosteloze, onbruikbare gebouwen. Het plan was het ongeverfde hout waarmee de ramen waren dichtgetimmerd samen met de kinderen te beschilderen.
 
De stichting probeert minstens een dag in de week voor een vrolijke noot te zorgen in alle asielzoekerscentra in Nederland. Dat doet ze met behulp van vrijwilligers, die bij voorkeur een tien-weeks project begeleiden. Een muzikant geeft in tien woensdagen trommelles, een handige jongen begeleidt tien vrijdagen een groepje dat vliegers maakt, anderen komen met de kinderen dansen, zingen, sporten, toneelspelen.

Crailo was dit jaar uitgekozen om de Dag van de Vrolijkheid te vieren. De gelegeheid werd aangegrepen om buurtbewoners uit te nodigen kennis te komen maken en daar gingen een paar oudere mensen op in. Er waren optredens van zangeressen, die liedjes in zeer uiteenlopende talen zongen en van Spinvis, bekende graffitikunstenaars hielpen de kinderen bij hun schilderklus en Hugo Metsers gaf een drama-workshop. Ik was er als vrijwilligster zonder vaste taak, een soort vliegende keep.
We begonnen met het terrein met ballonnen te versieren. We bliezen, maakten trosjes en hingen die aan lantaarnpalen en verkeersborden om zo een feestelijke route te creëren naar het gebouw van waaruit de verschillende activiteiten zouden beginnen. Ook de zaal waar de optredens plaats zouden hebben, voorzagen we zo van een vrolijk tintje. Maar, is het bij het boekenbal gebruikelijk dat de gasten de decoraties na afloop mee naar huis nemen, hier was er binnen vijf minuten niets meer van terug te vinden. Nou ja, ik zag kinderen lopen met trossen ballonnen en andere kinderen daar achteraan rennen. ‘Alles is veel voor wie niet veel verwacht,’ dacht ik nog en begon opnieuw met blazen, maar vrolijk keek ik  waarschijnlijk niet.

Omdat ik mezelf had aangemeld als vrolijke frans moest het anders. Ik besloot het verder te doen zonder op te voeden. En een schik dat ik had. Kannen vol limonade heb ik aangemaakt, tal van cakes gesneden, lolly’s uitgedeeld, liters koffie en thee gezet en alles verdween als sneeuw voor de zon. Ik heb vijftig hesjes geknipt uit vuilniszakken nadat het keihard begon te regenen toen de schildersessie zou beginnen en de kinderen zich daardoor niet lieten weerhouden. 

Ik zag honderden blije gezichten, tranen op wangen toen een zwarte vrouw in het Somalisch zong dat haar land ‘wakker moest worden’, ik hoorde kinderen schateren om een als indiaan verklede jongen en verbaasde me over de intense stilte van het bont gekleurde gezelschap toen dat luisterde naar een verhaal dat ik niet verstond. Moe maar vrolijk ging ik ’s avonds naar huis.

Marijke Hilhorst