Fronnie Biesma
Oprichter en directeur van Stichting de Vrolijkheid

“De Vrolijkheid is in 1999 ontstaan uit een sterke betrokkenheid bij de kinderen en jongeren maar ook uit de wil om op een andere manier om te gaan met het issue ‘vluchtelingen in Nederland’. Ik had na acht jaar strijd bij VluchtelingenWerk sterk de behoefte om pragmatisch en concreet echt iets te doen met vluchtelingen en asielzoekers samen. Ik geloof niet in boosheid en woede als drijfveer of manier om dingen te veranderen. Woede en boosheid roepen alleen maar woede en boosheid op. Ik geloof heel erg in de hefboomwerking: als je ergens anders begint, dingen op een andere manier doet, dan kan dat een groot effect hebben. Kinderen en kunst stond vanaf het begin vast. Onder alles wat we met de Vrolijkheid doen, zit betrokkenheid en bewogenheid bij kinderen en jongeren in azc’s. Echt een compleet vergeten groep. Creativiteit en kunst hebben een eigen kracht en dynamiek. Het is zo niet-politiek als wat en het geeft je heel veel ruimte om dingen om te draaien, de wereld groter te maken. Alles mag en alles kan.

De eerste persoon die ik tegenkwam die precies wist waar de Vrolijkheid over ging, was een man die als kind in Indië in een kamp had gezeten. Zijn ouders waren overleden en hij werd alleen met zijn broertjes naar Nederland gestuurd. Hier heeft hij nog een jaar geïsoleerd in een sanatorium doorgebracht, gescheiden van zijn broers. Toen hij tenslotte in een pleeggezin terecht kwam werd hij overstelpt met hulp en zorg. Maar deze jongen van veertien had alles in zijn eentje doorstaan en overleefd. Niemand hoefde nog voor hem te zorgen. Degene die voor hem het allerbelangrijkst was, was de bakker in het dorp met een draaimolen in zijn tuin. Hij vond hem niet zielig, maakte hem niet kleiner dan hij was, en bood hem zonder al te veel woorden altijd aan om alleen in de tuin met de draaimolen te zijn. Dat werd zijn veilige, eigen plek. Als niemand het zag, kon hij fantaseren en spelen. Hij had nooit eerder gewoon kind kunnen zijn.

Het ontroert me als ik zie dat er tijdens onze projecten echt wat gebeurt met de kinderen. Tijdens het eerste project van de Vrolijkheid was er een jongen uit Kosovo, die als reactie op vreselijke ervaringen achteruit in zijn ontwikkeling was gegaan. Hij was tien jaar, maar gedroeg zich alsof hij vijf was. Het was moeilijk om hem bij de workshops te betrekken; hij praatte amper, ging over de tafel zitten, liep telkens in en uit. Tijdens de lunch pakte hij ineens de hand van één van ons en nam hem mee naar buiten. Het jongetje vertelde een heel verhaal bij de maan die hij op de muur getekend had. We hadden dus echt ergens doorheen geprikt. Een andere jongen in azc Utrecht is altijd aan het schreeuwen en slopen. Tijdens een muziekworkshop mocht hij de grootste drum slaan. Hij was zo trots als wat en zong in het donker een lief liedje over dromen die uitkomen. Die tegenstelling van die grote jongen met dat kleine liedje…Hetzelfde gevoel had ik met een theatervoorstelling van DOX. Het stuk straalde zo’n veerkracht uit. De jonge spelers lieten zien hoe vreselijk het was om heel lang te moeten wachten in een azc, maar tegelijkertijd maakten ze grappen over Beatrix. Voor mij liet dat echt zien wat voor een power er in die jongeren zit.

We zijn op de goede weg met de Vrolijkheid: het klopt en het werkt. We zijn een nieuw, positief element in de azc’s. Ik kan ieder jaar wel twee jongeren aanwijzen waarvan ik denk dat ze echt iets hebben teruggevonden of iets voor het eerst ontdekt. Twee kinderen per jaar is genoeg, daar kan ik op door. Het heeft zin. Aan de andere kant is het asielbeleid weerbarstig. Ik kan nog steeds echt boos worden over hoe mensen zich afsluiten voor deze mensen en kinderen, terwijl het zo simpel is: voor 1,5 miljoen euro per jaar kunnen we in elk centrum echt iets doen voor alle kinderen en jongeren. We zijn dus nog niet klaar. Wat er vooral nog moet gebeuren is dat er meer mensen bij betrokken raken en dat er meer geld komt. Mensen in ons netwerk zijn geweldig en heel hard nodig. Ze zouden veel meer kunnen bereiken als we de middelen hadden; ik gun het ze zo dat ze langer en beter hun werk kunnen doen.

Mijn droom is een netwerk dat uiteindelijk nog veel meer kan beteken dan alleen kinderen en jongeren in azc’s. Ik zou bijvoorbeeld graag iets doen met bejaarden van verschillende nationaliteiten. En met een ander soort mensen die zich kan vinden in onze filosofie, zoals trainers en managers. Het zou mooi zijn als ze er op hun eigen manier iets mee gaan doen. Daarvoor moeten we meer van onze filosofie concreet gaan formuleren: wat doen we anders dan anderen? Als ik in één ding geloof, dan is het dat je iets aan de wereld kunt toevoegen als je het echt wilt. Dat heb ik met de Vrolijkheid gedaan: vanuit een vaag idee, naar een eerste verlangen naar het gewoon doen. En dat laat je nooit meer los.”